Φαινόμενο του Θερμοκηπίου

Από Meteopedia
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Εικόνα 1. Φαινόµενο θερµοκηπίου – Παγίδευση ακτινοβολίας. (Πηγή: https://meteo.gr/meteoedu/climate.cfm)

Φαινόµενο του θερµοκηπίου ή θερµοκηπικό φαινόµενο, ονοµάζεται η φυσική ατµοσφαιρική διαδικασία χάρη στην οποία διαµορφώνονται οι κατάλληλες συνθήκες που καθιστούν τον πλανήτη µας φιλόξενο για τη ζωή. Για την ακρίβεια το φαινόµενο του θερµοκηπίου και τα ατµοσφαιρικά αέρια που το καθορίζουν, διατηρούν τη θερµοκρασία του πλανήτη µας σε ανεκτά επίπεδα για την επιβίωση και την ανάπτυξη του ανθρώπου, καθώς και των έµβιων όντων γενικότερα. Υπό φυσιολογικές συνθήκες η µέση θερµοκρασία της γης κυµαίνεται περίπου στους 15 βαθµούς Κελσίου, ενώ χωρίς το φαινόµενο του θερµοκηπίου θα ήταν κατά 30 και πλέον βαθµούς χαµηλότερη.


Θερμοκηπικά αέρια

Τα αέρια που καθορίζουν το φαινόµενο του θερµοκηπίου ονοµάζονται θερµοκηπικά αέρια, µε βασικότερα τους υδρατµούς, το διοξείδιο του άνθρακα, το µεθάνιο, το όζον και τους χλωροφθοράνθρακες. Τα αέρια αυτά σχηµατίζουν, ένα στρώµα το οποίο επιτρέπει τη διέλευση της ηλιακής ακτινοβολίας προς τη γη, αλλά παράλληλα εγκλωβίζει την εκπεµπόµενη από το έδαφος και τα επιφανειακά υλικά ακτινοβολία (Εικόνα 1). Καθώς αυτή η διαδικασία εµφανίζει σηµαντική οµοιότητα µε τη λειτουργία ενός θερµοκηπίου, της αποδόθηκε και το όνοµα φαινόµενο του θερµοκηπίου.


Συγκεντρώσεις θερμοκηπικών αερίων

Στη σηµερινή εποχή το φαινόµενο του θερµοκηπίου αποτελεί µια παρεξηγηµένη έννοια, καθώς οι περισσότεροι το συνδέουν µε την αύξηση της µέσης θερµοκρασίας του πλανήτη και την κλιµατική αλλαγή. Στην πραγµατικότητα το φαινόµενο του θερµοκηπίου είναι µια ευεργετική φυσική διαδικασία. Υπεύθυνη για την παγκόσµια θέρµανση είναι η ανθρώπινη δραστηριότητα, εξαιτίας της οποίας αυξάνονται οι συγκεντρώσεις των θερµοκηπικών αερίων (Εικόνα 2) και ιδιαίτερα του διοξειδίου του άνθρακα (Εικόνα 3), ενισχύοντας κατ’ επέκταση σηµαντικά το φαινόµενο του θερµοκηπίου.

Η ενίσχυση του φαινοµένου του θερµοκηπίου από τον άνθρωπο, ονοµάζεται ανθρωπογενές φαινόµενο του θερµοκηπίου.

Εικόνα 2: Οι συγκεντρώσεις των θερμοκηπικών αερίων (διοξείδιο του άνθρακα, οξείδια του αζώτου, μεθάνιο, χλωροφθοράνθρακες) τα τελευταία περίπου 40 έτη. Εικόνα 3: Συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα τα τελευταία εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια (Πηγή: Climate Change Data Center, https://ccdatacenter.org/FactPages.aspx#)
Gas Conc.png
CO2 Conc.png