Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του "Νέφη"

Από Meteopedia
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
 
(Μία ενδιάμεση αναθεώρηση από τον ίδιο χρήστη δεν εμφανίζεται)
Γραμμή 35: Γραμμή 35:
  
 
||  
 
||  
[[Αρχείο:Cirrus1.jpg|μικρογραφία|Δάσος Χαϊδαρίου 8/3/2008 (φώτο: Σ. Βουγιούκας)]]
+
[[Αρχείο:Cirrus1.jpg|μικρογραφία|Δάσος Χαϊδαρίου 08/03/2008 (φωτογραφία: Σ. Βουγιούκας)]]
 
  ||  
 
  ||  
 
[[Αρχείο:Cirrus2.jpg|μικρογραφία|Νέφη cirrus στον ουρανό της Θεσσαλονίκης (πηγή: http//hellasweather.epigeo.gr - φωτογραφία: Χάρης Σαρχοσίδης) ]]
 
[[Αρχείο:Cirrus2.jpg|μικρογραφία|Νέφη cirrus στον ουρανό της Θεσσαλονίκης (πηγή: http//hellasweather.epigeo.gr - φωτογραφία: Χάρης Σαρχοσίδης) ]]
Γραμμή 43: Γραμμή 43:
  
 
||  
 
||  
[[Αρχείο:Cirrostratus1.jpg|μικρογραφία|Περιφερειακή Οδός Αιγάλεω 27/11/2007 (φώτο Σ. Βουγιούκας)]]
+
[[Αρχείο:Cirrostratus1.jpg|μικρογραφία|Περιφερειακή Οδός Αιγάλεω 27/11/2007 (φωτογραφία: Σ. Βουγιούκας)]]
 
  ||  
 
  ||  
 
[[Αρχείο:Cirrostratus2.jpg|μικρογραφία|Νέφη cirrostratus πάνω από το όρος Αιγάλεω (φωτογραφία: Στρατής Βουγιούκας)]]
 
[[Αρχείο:Cirrostratus2.jpg|μικρογραφία|Νέφη cirrostratus πάνω από το όρος Αιγάλεω (φωτογραφία: Στρατής Βουγιούκας)]]
 
|-
 
|-
 
| ''Θυσσανοσωρείτες (cirrocumulus)'' || Οι θυσανοσωρείτες είναι επίσης λεπτά νέφη λευκού χρώµατος, τα οποία εµφανίζονται ως τεµαχισµένα. ||  
 
| ''Θυσσανοσωρείτες (cirrocumulus)'' || Οι θυσανοσωρείτες είναι επίσης λεπτά νέφη λευκού χρώµατος, τα οποία εµφανίζονται ως τεµαχισµένα. ||  
[[Αρχείο:Cirrocumulus1.jpg|μικρογραφία|Άρενταλ - Νορβηγία 29/8/2008 (φώτο Χ. Σαρχοσίδης)]]
+
[[Αρχείο:Cirrocumulus1.jpg|μικρογραφία|Άρενταλ - Νορβηγία 29/08/2008 (φωτογραφία: Χ. Σαρχοσίδης)]]
 
  ||  
 
  ||  
 
[[Αρχείο:Cirrocumulus2.jpg|μικρογραφία|Νέφη cirrocumulus πάνω από την Αθήνα. (φωτογραφία: Στρατής Βουγιούκας)]]
 
[[Αρχείο:Cirrocumulus2.jpg|μικρογραφία|Νέφη cirrocumulus πάνω από την Αθήνα. (φωτογραφία: Στρατής Βουγιούκας)]]
Γραμμή 66: Γραμμή 66:
 
Τα φαινόµενα αυτά έχουν µεγάλη χρονική διάρκεια, όχι όµως και ένταση.  
 
Τα φαινόµενα αυτά έχουν µεγάλη χρονική διάρκεια, όχι όµως και ένταση.  
 
||  
 
||  
[[Αρχείο:Altostratus1.jpg|μικρογραφία|Θεσσαλονίκη 8/2/2007 (φώτο Χάρης Σαρχοσίδης)]]
+
[[Αρχείο:Altostratus1.jpg|μικρογραφία|Θεσσαλονίκη 08/02/2007 (φωτογραφία: Χάρης Σαρχοσίδης)]]
 
  ||  
 
  ||  
 
|-
 
|-
Γραμμή 73: Γραμμή 73:
 
Οι σχηµατισµοί υψισωρειτών είναι εντυπωσιακοί, ιδιαίτερα κατά την ανατολή και δύση του ήλιου οπότε παίρνουν πορτοκαλοκόκκινες αποχρώσεις.  
 
Οι σχηµατισµοί υψισωρειτών είναι εντυπωσιακοί, ιδιαίτερα κατά την ανατολή και δύση του ήλιου οπότε παίρνουν πορτοκαλοκόκκινες αποχρώσεις.  
 
||  
 
||  
[[Αρχείο:Altocumulus1.jpg|μικρογραφία|Δάσος Χαϊδαρίου 26/6/2007 (φώτο Σ. Βουγιούκας)]]
+
[[Αρχείο:Altocumulus1.jpg|μικρογραφία|Δάσος Χαϊδαρίου 26/06/2007 (φωτογραφία: Σ. Βουγιούκας)]]
 
  ||  
 
  ||  
  
Γραμμή 91: Γραμμή 91:
 
| ''Μελανοστρώματα (nimbostratus)''          || Είναι τα µόνα από τα κατώτερα στρωµατόµορφα νέφη τα οποία είναι ικανά να δώσουν ισχυρές βροχές. Είναι αρκετά σκούρα, όπως υποδηλώνει το πρόθεµα µελανό (nimbo), και συνοδεύουν αρκετά συχνά καταιγίδες. Επίσης σε χαµηλές θερµοκρασίες προκαλούν αρκετές χιονοπτώσεις και επικάθονται στις πλαγιές των βουνών σαν οµίχλη.
 
| ''Μελανοστρώματα (nimbostratus)''          || Είναι τα µόνα από τα κατώτερα στρωµατόµορφα νέφη τα οποία είναι ικανά να δώσουν ισχυρές βροχές. Είναι αρκετά σκούρα, όπως υποδηλώνει το πρόθεµα µελανό (nimbo), και συνοδεύουν αρκετά συχνά καταιγίδες. Επίσης σε χαµηλές θερµοκρασίες προκαλούν αρκετές χιονοπτώσεις και επικάθονται στις πλαγιές των βουνών σαν οµίχλη.
 
  ||  
 
  ||  
[[Αρχείο:Nimbostratus1.jpg|μικρογραφία|Δάσος Χαϊδαρίου 26/8/2005 (φώτο Σ. Βουγιούκας)]]
+
[[Αρχείο:Nimbostratus1.jpg|μικρογραφία|Δάσος Χαϊδαρίου 26/08/2005 (φωτογραφία: Σ. Βουγιούκας)]]
 
  ||
 
  ||
 
|-
 
|-
Γραμμή 98: Γραμμή 98:
 
Στα µέσα γεωγραφικά πλάτη συνήθως εµφανίζονται πριν τη διέλευση θερµών µετώπων.   
 
Στα µέσα γεωγραφικά πλάτη συνήθως εµφανίζονται πριν τη διέλευση θερµών µετώπων.   
 
||  
 
||  
[[Αρχείο:Stratus1.jpg|μικρογραφία|Πεντέλη (φώτο: Κώστας Λαγουβάρδος)]]
+
[[Αρχείο:Stratus1.jpg|μικρογραφία|Πεντέλη (φωτογραφία: Κώστας Λαγουβάρδος)]]
 
  ||  
 
  ||  
 
|-
 
|-
Γραμμή 105: Γραμμή 105:
 
Είναι τα νέφη τα οποία συχνά σε κάποια σηµεία τους επιτρέπουν στις ακτίνες του ήλιου να γίνονται ορατές, δηµιουργώντας εντυπωσιακό οπτικό αποτέλεσµα.
 
Είναι τα νέφη τα οποία συχνά σε κάποια σηµεία τους επιτρέπουν στις ακτίνες του ήλιου να γίνονται ορατές, δηµιουργώντας εντυπωσιακό οπτικό αποτέλεσµα.
 
  ||  
 
  ||  
[[Αρχείο:Stratocumulus1.jpg|μικρογραφία|Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου 11/6/2005 (φώτο Σ. Βουγιούκας)]]
+
[[Αρχείο:Stratocumulus1.jpg|μικρογραφία|Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου 11/06/2005 (φωτογραφία: Σ. Βουγιούκας)]]
 
  ||  
 
  ||  
 
[[Αρχείο:Stratocumulus2.jpg|μικρογραφία|(φωτογραφία: Χάρης Σαρχοσίδης)]]
 
[[Αρχείο:Stratocumulus2.jpg|μικρογραφία|(φωτογραφία: Χάρης Σαρχοσίδης)]]
Γραμμή 113: Γραμμή 113:
 
Σχηµατίζονται ως αποτέλεσµα της ψύξης ενός θύλακα αέριας µάζας η οποία πραγματοποιεί ανοδική κίνηση. Αναπτύσσονται κατακόρυφα με την πάροδο του χρόνου.
 
Σχηµατίζονται ως αποτέλεσµα της ψύξης ενός θύλακα αέριας µάζας η οποία πραγματοποιεί ανοδική κίνηση. Αναπτύσσονται κατακόρυφα με την πάροδο του χρόνου.
 
  ||  
 
  ||  
[[Αρχείο:Cumulus1.jpg|μικρογραφία|Μάνδρα Αττικής 16/07/2012 (φώτο: Στρατής Βουγιούκας)]]
+
[[Αρχείο:Cumulus1.jpg|μικρογραφία|Μάνδρα Αττικής 16/07/2012 (φωτογραφία: Στρατής Βουγιούκας)]]
 
  ||  
 
  ||  
  

Τελευταία αναθεώρηση της 12:34, 5 Μαΐου 2020

Νέφη ονοµάζονται οι αιωρούµενοι ατµοσφαιρικοί σχηµατισµοί οι οποίοι αποτελούνται από υδροσταγόνες, παγοκρυστάλλους ή και από συνδυασµό υδροσταγόνων και παγοκρυστάλλων. Ουσιαστικά πρόκειται για το αποτέλεσµα της συµπύκνωσης των υδρατµών (H2O) που περιέχονται στην ατµόσφαιρα. Βασικό ρόλο στον κύκλο ζωής ενός νέφους, από το σχηµατισµό του έως την ανάπτυξη και διάλυσή του, παίζουν οι ατµοσφαιρικές συνθήκες και ιδιαίτερα η παρουσία κατακόρυφων κινήσεων στην ατµόσφαιρα. Άλλες παράµετροι από τις οποίες καθορίζεται ο σχηµατισµός και η εξέλιξη ενός νέφους είναι:

  • η περιεκτικότητα της αέριας µάζας σε υδρατµούς,
  • η θερµοκρασία της αέριας µάζας και η διαφορά της από τη θερµοκρασία του περιβάλλοντος,
  • η παρουσία µετώπων και η επίδραση του αναγλύφου µιας περιοχής.

Σύµφωνα µε το Διεθνή Άτλαντα Νεφών καθορίζονται 10 κύριοι τύποι. Με βάση τη µορφή τους τα νέφη διακρίνονται σε δυο βασικές κατηγορίες: τα στρώµατα (stratus) και τους σωρείτες (cumulus). Παράλληλα θέτοντας ως κριτήριο το ύψος στο οποίο τοποθετούνται οι βάσεις τους, τα νέφη διακρίνονται σε ανώτερα (cirrus), µεσαία (alto), κατώτερα ή χαμηλά και σε νέφη κατακόρυφης ανάπτυξης (cumulonimbus). Η ονοµασία του κάθε νέφους προκύπτει από το συνδυασµό των δυο παραπάνω κριτηρίων. Το ύψος εισέρχεται στην ονοµασία ως πρόθεµα, ενώ η µορφή ως κατάληξη.


Σύντομη ιστορική αναδρομή

Η πρώτη επίσημη κατηγοριοποίηση νεφών έλαβε χώρα στις αρχές του 19ου αιώνα (1802) από το Γάλλο φυσικό Lammarck χωρίς όμως να λάβει σημαντική αναγνώριση. Το 1903 ωστόσο ένας Άγγλος συνάδελφός του, ο Luke Howard, πρότεινε ένα άλλο σύστημα κατηγοριοποίησης το οποίο έτυχε ευρείας αποδοχής, έχοντας ως χαρακτηριστικό τη χρήση λατινικών όρων.

Οι 4 βασικοί τύποι κατά Howard ήταν τα stratus (οριζόντιας ανάπτυξης), τα cumulus (κατακόρυφης ανάπτυξης), τα cirrus (ινοειδή νέφη) και τα nimbus (βροχοφόρα).

Όλα τα νέφη μπορούσαν να ονομαστούν με συνδυασμό των παραπάνω τύπων. Έτσι λ.χ. με τον όρο nimbostratus χαρακτηριζόταν σύννεφο βροχής με οριζόντια ανάπτυξη και με τον όρο cumulonimbus ένα σύννεφο βροχής με κατακόρυφη ανάπτυξη. Το 1887 οι Abercromby και Hildebrandson διαφοροποίησαν ελάχιστα το σύστημα του Howard, κάνοντας κάποιες προσθήκες. Εν τέλει δημοσίευσαν ένα σύστημα το οποίο με ελάχιστες μεταβολές χρησιμοποιείται μέχρι και σήμερα. Σύμφωνα με αυτό το σύστημα, αλλά και σύμφωνα με το Διεθνή Άτλαντα Νεφών καθορίζονται οι προαναφερθέντες 10 κύριοι τύποι.


Κύριοι τύποι νεφών

Οι 10 κύριοι τύποι νεφών σύμφωνα με το Διεθνή Άτλαντα Νεφών, παρουσιάζονται στους επόμενους πίνακες:


Ανώτερα Νέφη

(6000 - 14000 m)

Θύσσανοι (cirrus) Εντοπίζονται σε ύψος τουλάχιστον 5 km πάνω από το έδαφος και είναι λευκά.

Αποτελούνται αποκλειστικά από παγοκρυστάλλους και δε συνοδεύονται ποτέ από φαινόµενα.
Η µορφή τους είναι λεπτή και ινώδης, ενώ η κίνησή τους είναι ενδεικτική των ανέµων που επικρατούν σε µεγάλα ύψη µέσα στην ατµόσφαιρα.

Δάσος Χαϊδαρίου 08/03/2008 (φωτογραφία: Σ. Βουγιούκας)
Νέφη cirrus στον ουρανό της Θεσσαλονίκης (πηγή: http//hellasweather.epigeo.gr - φωτογραφία: Χάρης Σαρχοσίδης)
Θυσσανοστρώματα (cirrostratus) Τα θυσανοστρώµατα είναι λεπτά, σχεδόν διάφανα νέφη επιτρέποντας το φως του ήλιου ή του φεγγαριού να περνάει από µέσα τους.

Συχνά η εµφάνιση τους υποδηλώνει αλλαγή του καιρού αποτελώντας έτσι προποµπούς θερµών µετώπων και βροχών.

Περιφερειακή Οδός Αιγάλεω 27/11/2007 (φωτογραφία: Σ. Βουγιούκας)
Νέφη cirrostratus πάνω από το όρος Αιγάλεω (φωτογραφία: Στρατής Βουγιούκας)
Θυσσανοσωρείτες (cirrocumulus) Οι θυσανοσωρείτες είναι επίσης λεπτά νέφη λευκού χρώµατος, τα οποία εµφανίζονται ως τεµαχισµένα.
Άρενταλ - Νορβηγία 29/08/2008 (φωτογραφία: Χ. Σαρχοσίδης)
Νέφη cirrocumulus πάνω από την Αθήνα. (φωτογραφία: Στρατής Βουγιούκας)


Μεσαία Νέφη

(2000 - 6000 m)

Υψιστρώματα (altostratus) Είναι νέφη που αναπτύσσονται από τα 2 ως τα 5 km ύψος και καλύπτουν εκτεταµένες περιοχές.

Αποτελούνται τόσο από σταγόνες νερού όσο και από παγοκρυστάλλους.
Συχνά διακρίνουµε τον ήλιο πίσω από τα υψιστρώµατα, σαν µέσα από θαµπό γυαλί.
∆ίνουν συνήθως σηµαντικά ποσά βροχής και χιονιού.
Τα φαινόµενα αυτά έχουν µεγάλη χρονική διάρκεια, όχι όµως και ένταση.

Θεσσαλονίκη 08/02/2007 (φωτογραφία: Χάρης Σαρχοσίδης)
Υψισωρείτες (altocumulus) Οι υψισωρείτες είναι µια υποκατηγορία των µεσαίων νεφών που αποτελούνται από πολλά µικρά νέφη κατανεµηµένα σε µακριές σειρές, µε µικρά ή µεγάλα κενά µεταξύ τους.

Προκαλούν συνήθως µόνο ασθενείς βροχές.
Οι σχηµατισµοί υψισωρειτών είναι εντυπωσιακοί, ιδιαίτερα κατά την ανατολή και δύση του ήλιου οπότε παίρνουν πορτοκαλοκόκκινες αποχρώσεις.

Δάσος Χαϊδαρίου 26/06/2007 (φωτογραφία: Σ. Βουγιούκας)


Κατώτερα ή Χαμηλά Νέφη

( 0 - 2000 m)

Είναι τα νέφη των οποίων η βάση βρίσκεται πολύ κοντά στο έδαφος (συχνά το ακουµπάει οπότε έχουµε οµίχλη) ενώ η κορυφή τους δεν ξεπερνά τα 2 χιλιόµετρα.

Αποτελούνται τις περισσότερες φορές µόνο από σταγόνες νερού. Καλύπτουν εκτεταµένες περιοχές και συχνά τα βλέπουµε να ακουµπάνε τις κορυφές των βουνών σαν µια απλωµένη κουβέρτα στον ουρανό, απορροφώντας τελείως την ηλιακή ακτινοβολία. Για το λόγο αυτό είναι αρκετά σκοτεινά και συχνά µοιάζουν απειλητικά.

Σπάνια προκαλούν έντονα φαινόµενα, δίνουν µόνο ασθενείς βροχές και σε χαµηλές θερµοκρασίες χιόνι µε µεγάλη όµως χρονική διάρκεια.

Μελανοστρώματα (nimbostratus) Είναι τα µόνα από τα κατώτερα στρωµατόµορφα νέφη τα οποία είναι ικανά να δώσουν ισχυρές βροχές. Είναι αρκετά σκούρα, όπως υποδηλώνει το πρόθεµα µελανό (nimbo), και συνοδεύουν αρκετά συχνά καταιγίδες. Επίσης σε χαµηλές θερµοκρασίες προκαλούν αρκετές χιονοπτώσεις και επικάθονται στις πλαγιές των βουνών σαν οµίχλη.
Δάσος Χαϊδαρίου 26/08/2005 (φωτογραφία: Σ. Βουγιούκας)
Στρώματα (stratus) Είναι εκτεταµένα νέφη που απλώνονται στον ουρανό σαν κουβέρτα. Το χρώµα τους είναι συνήθως υπογκρί, καθώς περιορίζουν αρκετά την ηλιακή ακτινοβολία.

Στρωµατόµορφα νέφη µπορούν να σχηµατιστούν είτε υπό την παρουσία ασθενών ανοδικών κινήσεων, είτε ως αποτέλεσµα της ψύξης µιας αέριας µάζας, ή ακόµα και λόγω της ανάµειξης δυο αερίων µαζών µε διαφορετικές θερµοκρασίες. Στα µέσα γεωγραφικά πλάτη συνήθως εµφανίζονται πριν τη διέλευση θερµών µετώπων.

Πεντέλη (φωτογραφία: Κώστας Λαγουβάρδος)
Στρωματοσωρείτες (stratocumulus) Πρόκειται για κατώτερα στρωµατόµορφα νέφη τα οποία όµως σχηµατίζονται υπό την επίδραση εντονότερων ανοδικών κινήσεων από τα στρώµατα. Έτσι αποκτούν και κάποια κατακόρυφη έκταση.

Εµφανίζουν πιο σκούρες αποχρώσεις από τα στρώµατα, καθώς αποκόπτουν ακόµα µεγαλύτερο ποσό ηλιακής ακτινοβολίας. Είναι τα νέφη τα οποία συχνά σε κάποια σηµεία τους επιτρέπουν στις ακτίνες του ήλιου να γίνονται ορατές, δηµιουργώντας εντυπωσιακό οπτικό αποτέλεσµα.

Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου 11/06/2005 (φωτογραφία: Σ. Βουγιούκας)
(φωτογραφία: Χάρης Σαρχοσίδης)
Σωρείτες (cumulus) Μεμονωμένα κατά κανόνα νέφη λευκού χρώματος με επίπεδες βάσεις.

Σχηµατίζονται ως αποτέλεσµα της ψύξης ενός θύλακα αέριας µάζας η οποία πραγματοποιεί ανοδική κίνηση. Αναπτύσσονται κατακόρυφα με την πάροδο του χρόνου.

Μάνδρα Αττικής 16/07/2012 (φωτογραφία: Στρατής Βουγιούκας)


Νέφη Κατακόρυφης Ανάπτυξης (Καταιγιδοφόρα Νέφη)

( 800 - 14000 m)

Αποτελούν εξέλιξη των σωρειτών και είναι καταιγιδοφόρα. Οι ανοδικές κινήσεις που τα συνοδεύουν είναι τόσο ισχυρές, ώστε τα νέφη αυτά ξεπερνούν πολύ γρήγορα το στάδιο του σωρείτη και αποκτούν µορφή πύργου.

Είναι νέφη µε χαµηλή βάση, αλλά η κορυφή τους µπορεί να φτάσει σε µεγάλα ύψη πάνω από την επιφάνεια του εδάφους, έως ακόµα και το επίπεδο της τροπόπαυσης. Η βάση τους είναι συχνά πολύ σκούρα, ενώ πολλές φορές υπάρχουν κοντά της χαµηλά διάσπαρτα µελανοστρώµατα.

Οι σωρειτοµελανίες είναι συνήθως µεµονωµένοι αν και σε ορισµένες περιπτώσεις οργανώνονται σε γραµµές προκαλώντας ισχυρές βροχοπτώσεις, ενώ στο εσωτερικό τους σχηµατίζονται συνεχώς παγοκρύσταλλοι, βροχοσταγόνες και χαλάζι. Τα εντονότερα φανόµενα στο έδαφος προκαλούνται από αυτά τα νέφη: ισχυρές αλλά σχετικά σύντοµες βροχοπτώσεις, χαλαζοπτώσεις, ισχυροί ριπαίοι άνεµοι (µπουρίνια), αστραπές. Από τη βάση των σωρειτοµελανιών δηµιουργούνται σε ορισµένες περιπτώσεις και οι ανεµοστρόβιλοι, οι γνωστές χωνωειδείς αναπτύξεις µε τους εξαιρετικά ισχυρούς ανέµους που προκαλούν σηµαντικές καταστροφές.

Καθώς οι σωρειτοµελανίες φτάνουν σε µεγάλα ύψη της τροπόσφαιρας, οι ισχυροί άνεµοι που πνέουν εκεί παραµορφώνουν τις κορυφές τους, µε αποτέλεσµα να αποκτούν οριζόντια έκταση µε τη χαρακηριστική µορφή αµονιού. Αυτός ο σχηµατισµός είναι γνωστός και ως άκµωνας.

Σωρειτομελανίες (cumulonimbus) Νέφη κατακόρυφης ανάπτυξης με σκούρες βάσεις κοντά στο έδαφος και κορυφές που μπορούν να φτάσουν σε πολύ μεγάλα ύψη.

Εμφανίζονται μεμονωμένα ή σε γραμμές, προκαλώντας ισχυρές βροχές, καταιγίδες, μπουρίνια, χαλάζι, ανεμοστρόβιλους.

Καταιγιδοφόρο νέφος cumulonimbus πάνω από την Πεντέλη (φωτογραφία: Στρατής Βουγιούκας)
Cumulonimbus µε αµόνι στον ουρανό της Θεσσαλονίκης (πηγή: http//hellasweather.epigeo.gr - φωτογραφία: Χάρης Σαρχοσίδης)