Κεραυνός

Από Meteopedia
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Αστραπή είναι μια ηλεκτρική εκκένωση, π.χ. μια ραγδαία αναδιανομή του ηλεκτρικού φορτίου μέσα σε καταιγιδοφόρα νέφη ή ανάμεσα του νέφους και του περιβάλλοντος του. Η αναδιανομή αυτή μπορεί να συμβεί με τρεις τρόπους: α) μεταξύ δύο διαφορετικών νεφών, β) μέσα στο ίδιο το νέφος και γ) μεταξύ νέφους και εδάφους - ο οποίος ονομάζεται και κεραυνός.

Μέσα στα καταιγιδοφόρα σύννεφα, συνυπάρχουν πολλά εκατομμύρια σωματίδια πάγου (παγοκρύσταλλοι), που συγκρούονται συνεχώς μεταξύ τους. Κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων μεταφέρονται αρνητικά φορτισμένα σωματίδια (ηλεκτρόνια) από το ένα σωματίδιο στο άλλο, με αποτέλεσμα οι παγοκρύσταλλοι να εμφανίζουν θετικό ή αρνητικό ηλεκτρικό φορτίο (Εικόνα 1). Συνήθως, οι παγοκρύσταλλοι που έχουν μεγαλύτερη μάζα αποκτούν αρνητικό φορτίο μετά την σύγκρουση και καταλήγουν στην βάση του νέφους λόγω της επίδρασης της βαρύτητας. Αντίθετα, οι παγοκρύσταλλοι με μικρότερη μάζα αποκτούν συνήθως θετικό φορτίο και οδηγούνται προς την κορυφή του νέφους με την βοήθεια των ανοδικών ρευμάτων.

Η αύξηση του αρνητικού φορτίου στη βάση του σύννεφου, απωθεί τα αρνητικά φορτία που βρίσκονται στο έδαφος προς το εσωτερικό του, με αποτέλεσμα η επιφάνειας της γης να αποκτήσει ένα ισχυρό θετικό φορτίο. Όταν η διαφορά δυναµικού ανάµεσα στη βάση του νέφους και το έδαφος υπερβεί τη διηλεκτρική αντοχή του αέρα ξεσπά ο κεραυνός.

Εικόνα 1. Η κατανομή του ηλεκτρικού φορτίου μέσα στο σύννεφο και η περιοχή σύγκρουσης των παγοκρυστάλλων.

Ο ήχος που συνοδεύει τις αστραπές και τους κεραυνούς ονοµάζεται βροντή. Προκαλείται λόγω της πολύ υψηλής θερμοκρασίας που αναπτύσσεται κατά µήκος του διαύλου της ηλεκτρικής εκκένωσης. Ο αέρας θερμαίνεται έντονα (28.000 οC-30.000 οC) κατά µήκος του διαύλου και εκτονώνεται στην ατμόσφαιρα.

Πρόγνωση κεραυνικής δραστηριότητας δίνεται στο παρακάτω link https://meteo.gr/meteomaps/gr_wrf_Lightning.cfm.

Ημερήσιους χάρτες κεραυνών σε Ελλάδα και Ευρώπη από το 2005, δεδομένα κεραυνικής δραστηριότητας της τρέχουσας ημέρας από το σύστημα ανίχνευσης κεραυνικών πληγμάτων ΖΕΥΣ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, χάρτες πρόγνωσης κεραυνών για το επόμενο τριήμερο, καθώς και πλήθος πληροφοριών για τους κεραυνούς (φωτογραφίες, οδηγίες προστασίες, κατάλογο θυμάτων από κεραυνικά πλήγματα στη Ελλάδα, κλπ.) δίνονται στο link https://www.meteo.gr/talos/.