Εποχικοί άνεμοι

Από Meteopedia
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Οι εποχικοί (περιοδικοί) είναι άνεμοι οι οποίοι πνέουν σε ορισμένα τμήματα των ωκεανών πλησίον των ηπείρων και δημιουργούνται λόγω της διαφοράς θερμοκρασίας και συνεπώς της πίεσης μεταξύ του εσωτερικού των ηπείρων και των ωκεανών, αφού θερμαίνονται και ψύχονται διαφορετικά ανά εποχή. Το καλοκαίρι πάνω από τις θάλασσες δημιουργούνται συστήματα υψηλών πιέσεων (λόγω του ότι οι θάλασσες είναι ψυχρότερες από την ξηρά) και πάνω από την ξηρά συστήματα χαμηλών πιέσεων, ενώ το αντίστροφο συμβαίνει το χειμώνα. Η εναλλαγή των συστημάτων πίεσης δημιουργεί μια εποχική μεταβολή των ανέμων. Κλασικό παράδειγμα εποχικών ανέμων είναι οι μουσώνες του Ινδικού Ωκεανού, όπου το χειμώνα είναι ψυχροί και ξηροί (πνέουν από την ξηρά προς τη θάλασσα από τον Οκτώβριο έως το Μάρτιο), ενώ το καλοκαίρι είναι θερμοί και υγροί, δημιουργώντας ραγδαίες και συνεχείς βροχές (Εικόνα 1).

Εικόνα 1. Τύποι μουσώνων του Ινδικού Ωκεανού. (πηγή: Pearson Prentice Hall, Inc. 2005)


Εποχικοί άνεμοι στη Μεσόγειο

Στη Μεσόγειο πνέουν εποχικοί άνεμοι, οι οποίοι σε συνδυασμό με την τοπογραφία επηρεάζουν το κλίμα συγκεκριμένων περιοχών. Οι πιο σημαντικοί άνεμοι, παρουσιάζονται στην Εικόνα 2, ενώ στον Πίνακα 1, επισημαίνονται τα χαρακτηριστικά των σπουδαιότερων από αυτούς. Τα κόκκινα βέλη της Εικόνας 2 αφορούν τους ανέμους που πνέουν κυρίως κατά τη θερμή περίοδο του έτους και συνοδεύονται από σχετικά καλές καιρικές συνθήκες. Τα κίτρινα βέλη συμβολίζουν τους ανέμους κυρίως δυτικών διευθύνσεων, ενώ τα μπλε βέλη συμβολίζουν τους βορείους ανέμους που συνοδεύονται συνήθως από ψυχρό καιρό και φαινόμενα.


Εικόνα 2. Εποχικοί άνεμοι στην περιοχή της Μεσογείου. (πηγή: https://doi.org/10.1002/joc.5743)
Πίνακας 1. Τα χαρακτηριστικά των κυριότερων εποχικών ανέμων στη Μεσόγειο.


Εποχικοί άνεμοι στην Ελλάδα

Στην περιοχή μας πνέουν: ο Βαρδάρης ψυχρός άνεμος βόρειων - βορειοδυτικών διευθύνσεων με επιρροή στη Μακεδονία και συγκεκριμένα στο Θερμαϊκό Κόλπο και στην κοιλάδα του Αξιού κατά τη διάρκεια του χειμώνα, ο Μπάτης σχετικά θερμός άνεμος κυρίως νοτίων διευθύνσεων και φυσικά οι Ετησίες (μελτέμια). Οι Ετησίες πνέουν κατά τη θερμή περίοδο του έτους, με τη μέγιστη έντασή τους να παρατηρείται από τα μέσα Ιουνίου έως τις αρχές Σεπτεμβρίου. Οφείλεται στο συνδυασμό των υψηλών πιέσεων στα Βαλκάνια (ή στη Δυτική Ευρώπη), με τις χαμηλές πιέσεις στο νοτιοανατολικό άκρο της Μεσογείου (Εικόνα 3).

Εικόνα 3. Συνοπτική κατάσταση των πεδίων πίεσης στην Ευρώπη κατά τη διάρκεια των Ετησίων. (πηγή: https://doi.org/10.1002/joc.5743)

Η αλληλεπίδραση της ροής του ανέμου με το έντονο ορεινό ανάγλυφο της χώρας μας, διαμορφώνει και τις διαφορετικές διευθύνσεις του ανέμου στο Αιγαίο. Έτσι, οι Ετησίες στο Βόρειο Αιγαίο πνέουν από βορειοανατολικές διευθύνσεις, στο Κεντρικό Αιγαίο από βόρειες και στα Δωδεκάνησα από βορειοδυτικές διευθύνσεις. Η έντασή τους φτάνει τα 6 με 7 Μποφόρ και κάποιες φορές στο Κεντρικό Αιγαίο τα 8 με 9 Μποφόρ. Συνήθως, οι μέγιστες εντάσεις εντοπίζονται τις μεσημεριανές και απογευματινές ώρες και εξασθενούν κατά τη διάρκεια των βραδινών και νυχτερινών ωρών.