Αστική Θερμική Νησίδα

Από Meteopedia
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Ως Αστική Θερμική Νησίδα (ΑΘΝ) αναφέρεται το φαινόμενο κατά το οποίο η θερμοκρασία που παρατηρείται εντός μιας αστικής περιοχής είναι υψηλότερη σε σχέση με αυτή των περι-αστικών ή υπαίθριων/αγροτικών περιοχών που την περιβάλλουν (Εικόνα 1). Η ένταση του φαινομένου ορίζεται ως η διαφορά της αστικής θερμοκρασίας από την αντίστοιχη περι-αστική ή υπαίθρια/αγροτική. Το φαινόμενο της ΑΘΝ αποτελεί το πιο αντιπροσωπευτικό περιβαλλοντικό πρόβλημα που προκύπτει λόγω των ανθρωπογενών παρεμβάσεων στο τοπικό κλίμα. Ειδικότερα, η δημιουργία του φαινομένου σχετίζεται πρωτίστως με τις αλλαγές στα χαρακτηριστικά και τη γεωμορφολογία μιας περιοχής, οι οποίες προκύπτουν λόγω της αντικατάστασης του φυσικού περιβάλλοντος από δομικά υλικά (π.χ., άσφαλτος και τσιμέντο). Οι τεχνητές επιφάνειες, οι οποίες χαρακτηρίζονται από υψηλότερο δυναμικό αποθήκευσης θερμότητας, η σύνθετη γεωμετρία των δρόμων και των κτιρίων, το μειωμένο ποσοστό βλάστησης και οι ανθρωπογενείς εκπομπές θερμότητας (π.χ., κλιματισμός) επηρεάζουν μια σειρά από φυσικές διεργασίες, όπως το ενεργειακό ισοζύγιο του εδάφους, οδηγώντας τελικά σε ένα πιο θερμό περιβάλλον.

Η ΑΘΝ αποτελεί ένα τοπικό φαινόμενο, το οποίο εμφανίζει διαφορετικά χαρακτηριστικά ανάλογα με τον χρόνο και τόπο παρατήρησης. Για παράδειγμα, η ΑΘΝ στην Θεσσαλονίκη αποτελεί πρωτίστως νυχτερινό φαινόμενο, με τις μέγιστες τιμές έντασής της να κυμαίνονται από 2 °C έως 4 °C και από 1 °C έως 3 °C κατά τη διάρκεια της θερμής και ψυχρής περιόδου ενός έτους, αντίστοιχα. Το φαινόμενο της ΑΘΝ είναι ιδιαίτερα έντονο κατά τη διάρκεια της νύχτας και στην πόλη της Αθήνας, με την ένταση του φαινομένου να φτάνει έως και τους 4 °C. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, η διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ του κέντρου του Πεκίνο στην Κίνα και των περιαστικών του περιοχών κυμαίνεται μεταξύ 4 °C και 6 °C, ενώ μπορεί να φτάσεις έως και τους 8 °C μεταξύ του κέντρου της πόλης και πιο απομακρυσμεών υπαίθριων περιοχών. Στο Γιοχάνεσμπουργκ της Νοτίου Αφρικής, η θερμοκρασία εντός του κεντρικού αστικού ιστού έχει βρεθεί να είναι υψηλότερη έως και κατά 11 °C σε σχέση με τις κοιλάδες που περιβάλλουν την πόλη, κατά τη διάρκεια του θέρους. Στο Λονδίνο, το φαινόμενο της ΑΘΝ είναι πιο εμφανές κατά τη διάρκεια των ωρών μετά τη δύση του ηλίου, με την έντασή του να φτάνει έως και τους 2.5 °C με 3 °C. Τέλος, στην Μελβούρνη της Αυστραλίας, η ένταση της ΑΘΝ δύναται να κυμαίνεται μεταξύ 2 °C και 4 °C ως προς την μέση τιμή της, με τα ημερήσια μέγιστα να φτάνουν έως και τους 7 °C.